ระหว่างวันที่ 6 - 10 กรกฎาคม 2569 นายจักรกฤช ตันเลิศ รองเลขาธิการคณะกรรมการ ป.ป.ช. ภาค 6 ได้สั่งการให้กลุ่มประสานการป้องกันการทุจริต ลงพื้นที่ติดตามการดำเนินนโยบายจัดซื้อจัดจ้างผลิตภัณฑ์นวัตกรรม (โคมไฟถนนแอลอีดีพลังงานแสงอาทิตย์) ในองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
โดยพุ่งเป้าไปที่จังหวัดอุตรดิตถ์และจังหวัดเพชรบูรณ์ ซึ่งได้รับงบอุดหนุนเฉพาะกิจรวมกันกว่า 100 ล้านบาท
เปิดพิรุธรหัสสินค้า “07010014” กับความเสี่ยงกลายเป็นขยะริมทาง จากการตรวจสอบของ ป.ป.ช. พบข้อสังเกตสำคัญคือ ทั้ง 2 จังหวัดมีการจัดซื้อโคมไฟถนนรหัสเดียวกันทุกแห่ง คือ รหัส 07010014 (All In One Solar Street Light) ซึ่งจากการตรวจสอบข้อมูลในบัญชีนวัตกรรมไทย ของสำนักงบประมาณ พบว่าสินค้าภายใต้รหัสดังกล่าวมีราคาสูงถึงชุดละ 68,000 - 150,000 บาท ตามแต่ขนาดวัตต์และความสูงของเสา
ประเด็นที่น่ากังวลที่สุดคือผลิตภัณฑ์รหัสนี้จะหมดอายุสิทธิการขึ้นทะเบียนในปี พ.ศ. 2570 ซึ่งคาบเกี่ยวกับระยะเวลารับประกันสัญญา 2 ปี ทำให้เกิดความเสี่ยงอย่างยิ่งว่า หากพ้นระยะประกันไปแล้ว หน่วยงานรัฐจะไม่สามารถจัดหาวัสดุหรืออะไหล่มาซ่อมบำรุงได้ เนื่องจากสินค้าไม่ได้อยู่ในบัญชีนวัตกรรมแล้ว หรือเป็นสินค้าที่ถูกผลิตมานานแล้วจนอาจไม่คุ้มค่าในการซ่อมบำรุง
ครม. ขยับ รับลูก ป.ป.ช. สกัด “ผูกขาด-ทุจริต” ความเคลื่อนไหวนี้สอดรับกับมติคณะรัฐมนตรีที่รับทราบข้อเสนอแนะจาก ป.ป.ช. ในการวางมาตรการป้องกันการทุจริตและการผูกขาดทางการแข่งขันในบัญชีนวัตกรรมไทย โดยมีประเด็นหลัก 2 ข้อ คือ:
ป้องกันการผูกขาด: ให้สำนักงบประมาณและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องร่วมกันจัดทำบัญชีนวัตกรรมที่ไม่เอื้อประโยชน์ต่อผู้ประกอบการรายใดรายหนึ่งโดยเฉพาะหนุนกิจการคนไทย: กำหนดสัดส่วนวัสดุที่ผลิตในประเทศและเป็นกิจการของคนไทยต้องไม่น้อยกว่าร้อยละ 50 เพื่อส่งเสริมเศรษฐกิจฐานรากและผู้ประกอบการรายย่อย
จับตาคุณภาพและการจัดสรรงบประมาณ สำนักงาน ป.ป.ช. ภาค 6 และ ป.ป.ช. ประจำจังหวัด ยืนยันว่าจะติดตามผลอย่างใกล้ชิด ทั้งในเรื่องคุณภาพของโคมไฟที่ได้รับ และการตรวจสอบว่าเหตุใดหน่วยงานจึงเจาะจงเลือกใช้รหัสสินค้าที่ใกล้จะหมดอายุทะเบียน ซึ่งอาจส่งผลเสียต่อการใช้จ่ายงบประมาณของรัฐในระยะยาว
โดยเบื้องต้นจะตรวจสอบไปถึงนโยบายของกรมส่งเสริมปกครองส่วนท้องถิ่น (สถ.) ว่าได้ล็อกสเปกให้ อปท. ต้องของบอุดหนุนเฉพาะกิจเป็น "ถนนพ่วงเสาไฟฯ" และรหัสบัญชีเดียวกัน จึงจะอนุมัติงบประมาณให้ จริงหรือไม่
การตรวจสอบครั้งนี้จึงเป็นบททดสอบสำคัญของกลไกการตรวจสอบนวัตกรรมไทย ว่าจะเป็นเครื่องมือในการพัฒนาประเทศ หรือจะเป็นช่องโหว่ให้เกิดการทุจริตเชิงนโยบายที่ซ่อนตัวอยู่ภายใต้คำว่า “นวัตกรรม” ซึ่งทาง ป.ป.ช. จะต้องเร่งทำความจริงให้ปรากฏเพื่อปกป้องภาษีของประชาชนต่อไป
