รูปแบบการคอร์รัปชันในการปฏิบัติหน้าที่ของข้าราชการตำรวจ: สาเหตุเชิงลึกและแนวทางในการป้องกัน

บทคัดย่อ
 
       การศึกษาเรื่องนี้มีวัตถุประสงค์ (1) เพื่อวิเคราะห์รูปแบบการคอร์รัปชัน สาเหตุ และปัจจัยที่ทำให้เกิดการคอร์รัปชันในการปฏิบัติหน้าที่ของข้าราชการตำรวจ (2) เพื่อวิเคราะห์ปัญหาและอุปสรรคในการป้องกันการคอร์รัปชันในการปฏิบัติหน้าที่ของข้าราชการตำรวจ และ (3) เพื่อเสนอแนวทางในการป้องกันการคอร์รัปชันของข้าราชการตำรวจ ทั้งในด้านกฎหมาย ด้านการปฏิบัติงาน และด้านสังคม ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative) เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้การสัมภาษณ์เชิงลึก การสนทนากลุ่ม และการสัมมนาเชิงปฏิบัติการ โดยผู้ให้ข้อมูลสำคัญเป็นผู้ที่มีความรู้ความสามารถและเชี่ยวชาญ และรับผิดชอบเกี่ยวกับการดำเนินการทางวินัย หรือทางคดีอาญากรณีข้าราชการตำรวจกระทำความผิดฐานทุจริตต่อหน้าที่ หรือกระทำความผิดต่อตำแหน่งหน้าที่ราชการ หรือความผิดต่อตำแหน่งหน้าที่ในการยุติธรรม หรือความผิดที่เกี่ยวข้องกัน
        ผลการศึกษา พบว่า รูปแบบการคอร์รัปชันในการปฏิบัติหน้าที่ของข้าราชการตำรวจ ได้แก่ (1) กระทำการสอบสวนโดยมิชอบ (2) การปฏิบัติหน้าที่หรือละเว้นการปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบ (3) การเรียกหรือรับเงิน หรือผลประโยชน์โดยมิชอบ (ส่วย สินน้ำใจ กินตามน้ำ และเงินใต้โต๊ะ) สาเหตุที่ทำให้เกิดการคอร์รัปชันในการปฏิบัติหน้าที่ของข้าราชการตำรวจ ได้แก่ (1) พฤติกรรมส่วนบุคคล (2) การบริหารงานของสำนักงานตำรวจแห่งชาติ(3) ระบบการแต่งตั้งข้าราชการตำรวจ (4) วัฒนธรรมองค์กร (5) กฎหมายและบทลงโทษ และ (6) สภาพสังคม ประชาชน ปัญหา และอุปสรรคในการป้องกันการคอร์รัปชันในการปฏิบัติหน้าที่ของข้าราชการตำรวจ ได้แก่ (1) ผู้บังคับบัญชาไม่เป็นแบบอย่างที่ดีให้กับผู้ใต้บังคับบัญชา (2) ระบบตรวจสอบการทุจริตคอร์รัปชัน (3) วัฒนธรรมองค์กรตำรวจ (4) กฎหมายและบทลงโทษที่อ่อนแอ (5) ความเชื่อและค่านิยมของประชาชน และ (6) การมีส่วนร่วมของภาคประชาสังคม
        แนวทางในการป้องกันการคอร์รัปชันของข้าราชการตำรวจ ได้แก่ (1) ด้านกฎหมาย กฎ ระเบียบ ข้อบังคับ และคำสั่ง ควรมีการทบทวนแนวทางการลงทัณฑ์ ตร. และระดับทัณฑ์ ตร. ให้เหมาะสมและสอดคล้องกับความเป็นจริงในปัจจุบัน (2) ด้านการปฏิบัติงาน ควรปลูกฝังคุณธรรมจริยธรรม จิตสำนึกให้ข้าราชการตำรวจมีความรักในอาชีพและองค์กร และค่านิยมในการต่อต้านการทุจริตให้แก่ข้าราชการตำรวจ และมีช่องทางการเข้าถึงข้อมูลอย่างถูกต้องและรวดเร็ว กำหนดแนวทางในการยกย่อง สนับสนุนข้าราชการตำรวจที่ดีมีคุณธรรมและจริยธรรม (3) ด้านสังคม ควรสร้างจิตสำนึกการเป็นพลเมืองที่ดีมีความละอาย ไม่เพิกเฉย และเข้ามามีส่วนร่วมในการต่อต้านการทุจริต

เอกสารอ้างอิง (References)

กัญจิรา วิจิตรวัชรารักษ์ และ อรุณ ปญญารุโณ. (2565). วิธีการป้องกันและปราบปรามการทุจริตในหน่วยงานภาครัฐ. วารสารรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 2(2), 37-51. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/jpsmbu/article/view/256049/172066

กิตติ สัตรัตน์ ฤาเดช เกิดวิชัย และ ดวงสมร สภณธาดา. (2564). รูปแบบการทุจริตคอร์รัปชันและปัจจัยที่ส่งผลต่อการทุจริตคอร์รัปชันในองค์กรภาครัฐ. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 6(1), 300-314. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/JSBA/article/view/245558/168970

จักรี ศรีจารุเมธีญาณ. (2561). นโยบายต่อต้านคอร์รัปชันและการให้สินบน. วารสารสถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 5(2), 301-310. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/rdirmu/article/view/210530 /145715

ชัยณรงค์ สิริพรปรีดา และ เนตรชนก สูนาสวน. (2565). แนวทางการป้องกันและการแก้ไขการทุจริตคอร์รัปชันตามทัศนะของประชาชนในเขตกรุงเทพมหานคร. วารสารวิชาการการจัดการภาครัฐและเอกชน, 4(3), 18-30. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/appm/article/view/257847/174448 

ดิฐภัทร บวรชัย. (2562). การทุจริตของข้าราชการตำรวจ. [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยรังสิต]. https://rsuir-library.rsu.ac.th/handle/123456789/429

ณัฐวุฒิ พันทะสี วุฒิไกร มาลัยขวัญ และ ธัญวัฒน์ จิวรฑฒโน. (2564). การส่งเสริมคุณธรรมและจริยธรรมสำหรับข้าราชการไทยตามหลักธรรม. วารสารมณีเชษฐาราม วัดจอมมณี, 4(2), 46-63. https://so07.tci-thaijo.org/index.php/JMCR/article/view/195/168

นภธร ศิวารัตน์ และ ภักดี โพธิ์สิงห์. (2561). ทิศทางการคอร์รัปชันในประเทศไทย. วารสารสถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 5(2), 343-354.

บุญเลิศ โพธิ์ขำ. (2565). มาตรการทางกฎหมายในการป้องกันและปราบปรามการทุจริตคอร์รัปชันในมหาวิทยาลัยของรัฐ. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยนครพนม, 12(2), 198-212. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/rdirmu/article/view/211155/146292

ปิยะนุช ศรีสรานุกรม. (2567). แนวทางการป้องกันปัญหาการทุจริตคอร์รัปชันในการปฏิบัติหน้าที่ของตำรวจ. วารสารศรีสุวรรณภูมิปริทรรศน์, 2(2), 35-50. https://so14.tci-thaijo.org/index.php/JSBR/article/view/935/645

ปิยาภิศักดิ์ เจียรสุคนธ์. (2561). ปัจจัยความเสี่ยงที่มีต่อการทุจริตและการสร้างแบบประเมินความเสี่ยงด้านการทุจริตของหน่วยงานภาครัฐ: กรณีศึกษาจากสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน. [วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศรีปทุม]. https://dspace.spu.ac.th/handle/123456789/6556

พิชาย รัตนดิลก ณ ภูเก็ต. (2560, 28 กรกฎาคม). โจทย์และความท้าทายของคณะกรรมการปฏิรูปตำรวจ. ผู้จัดการออนไลน์. https://mgronline.com/daily/detail/9600000076610

พรเทพ จันทรนิภ. (2558). การพัฒนารูปแบบการป้องกันการทุจริตคอร์รัปชันในภาครัฐเพื่อการบริหารจัดการ. วารสารเกษมบัณฑิต, 16(1), 88-101. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jkbu/article/view/34676

มกราพันธ์ จูฑะรสก และ ศุกร์ใจ เจริญสุข. (2562). การพัฒนารูปแบบการส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรมในองค์กร. วารสารวิชาการธรรมทรรศน์, 19(4), 167-180. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/dhammathas/article/view/222019/158440

วรเดช จันทรศร. (2560). การทำลายระบบและวัฒนธรรมคอร์รัปชันในวงการตำรวจ. วารสารด้านการบริหารรัฐกิจและการเมือง, 6(1), 212-220. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/papojournal/article/view/121763/92784

วรธา มงคลสืบสกุล. (2567). แนวทางการป้องกันการทุจริตเชิงรุก โอกาส และความท้าทายของสังคมไทย. วารสารวิชาการ ป.ป.ช., 17(1), 2-16. https://www.nacc.go.th/naccjournal/categorydetail/2024062810122543/20240628104036?

เศรษฐพร หนุนชู. (2560). ธรรมาภิบาล: การแก้ปัญหาคอร์รัปชันในสังคมไทยเพื่อนำเสนอสภาพปัญหาการคอร์รัปชันหรือการฉ้อราษฎร์บังหลวง. วารสารมหาจุฬาคชสาร, 8(1), 1-11. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/gajasara/article/view/252558/170480

สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ. (2568, 11 กุมภาพันธ์). ป.ป.ช. เผยบทวิเคราะห์ CPI 2567. https://www.nacc.go.th/categorydetail/20180831184638361/202502111 51004?

สัมฤทธิ์ น่วมศิริ กิตติวัฒน์ จำเริญสัตย์ กฤษฎา มณีชัย อภิวัฒน์ พลสยม และ พีระ พันธุ์งาม. (2561) การทุจริตคอร์รัปชันกับสังคมไทย, วารสารบัณฑิตศาส์น มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 16(2), 273-282. https://alro.go.th/uploads/org/alro/download/article/article_20211005143907.pdf

สุทัศน์ บัวชู. (2566). ความท้าทายต่อการปลุกและปลูกจิตสำนึกต้านทุจริตในสังคมไทย. วารสารวิชาการ ป.ป.ช., 16(2), 65-84. https://www.nacc.go.th/naccjournal/categorydetail/2020121614353556/0231224175019?

อดุลย์ ณรงค์ศักดิ์. (2556). จริยธรรมในวิชาชีพตำรวจ. สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม. https://digital.library.tu.ac.th/tu_dc/frontend/Info/item/dc:59823?fbclid=IwAR0ULKuS20AsfodQT3N6OSbo8K1cyBMeJdDqFotz7_q4KVxpTpvYdqWB1Ds

อภิชาต พานสุวรรณ และ บุญรอด มหาวีโร (สืบด้วง). (2564). ปัญหาการทุจริตคอร์รัปชันในระบบราชการ. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 6(8), 479-492. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/JSBA/article/view/247258/172210

อัจฉรา ไชยูปถัมภ์. (2561). การพัฒนาตัวบ่งชี้คุณธรรมจริยธรรมและแนวทางปฏิบัติ เพื่อเสริมสร้างความเป็นบัณฑิตที่พึงประสงค์ของสถาบันอุดมศึกษาในเครือข่าย สถาบันอุดมศึกษาเขตภาคกลาง. วารสารครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 46(3), 268-286. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/EDUCU/article/view/148090/109020

Babbie, E. (2001). The practice of social research. (9^thed.). Wadsworth.

Cooper, D. R. & Schindler, P. S. (2001). Business research methods. New York: McGrew-Hill Companies.

UNODC. (2019). Causes of public sector corruption. Retrieved from https://www.unodc.org/e4j/ en/anti-corruption/module-4/keyissues/causes-of-public-sector-corruption.html.