ป.ป.ช. ผนึก ก.ธ.จ.ปูพรม 10 จังหวัดนำร่อง สอดส่องธรรมาภิบาลหน่วยงานบริการด้านที่ดินและสาธารณสุข
จากไชต์: สำนักงานคณะกรรมการป้องกัน และปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (สำนักงาน ป.ป.ช.) สนามบินน้ำ
จำนวนผู้เข้าชม: 46
ป.ป.ช. ผนึก ก.ธ.จ.ปูพรม 10 จังหวัดนำร่อง สอดส่องธรรมาภิบาลหน่วยงานบริการด้านที่ดินและสาธารณสุข
เมื่อวันที่ 13 กรกฎาคม 2569 สำนักงาน ป.ป.ช.โดย สำนักประเมินคุณธรรม ความโปร่งใส และส่งเสริมธรรมาภิบาล นำโดย ดร.ชนิดา อาคมวัฒนะ หัวหน้ากลุ่มส่งเสริมธรรมาภิบาลภาครัฐและกระบวนการรับรู้การทุจริต และคณะ ร่วมลงพื้นที่สอดส่องธรรมาภิบาลหน่วยงานบริการด้านที่ดินและสาธารณสุข ณ สำนักงานที่ดินจังหวัดตาก สาขาแม่สอดและโรงพยาบาลแม่สอด ร่วมกับคณะกรรมการธรรมาภิบาลจังหวัด (ก.ธ.จ.) นำโดย นางจุฑาวัลย์ บัวกลิ่น รองประธานคณะกรรมการธรรมาภิบาลจังหวัดตาก และคณะกรรมการธรรมาภิบาลจังหวัด (ก.ธ.จ.) ประกอบด้วยผู้แทนจาก 3 ภาคส่วน ได้แก่ ภาคประชาสังคม ภาคธุรกิจเอกชนและสมาชิกสภาท้องถิ่น ร่วมสอดส่อง ติดตามการปฏิบัติภารกิจของหน่วยงานรัฐในจังหวัดให้เป็นไปตามหลักธรรมาภิบาล และมีบทบาทในการเสนอแนะการแก้ไข หากพบการปฏิบัติงานมีความเสี่ยงต่อการเกิดทุจริต หรือทำให้เกิดความเสียหายต่อทางราชการและประชาชน โดย ก.ธ.จ. จะเสนอแนะให้ผู้ว่าราชการจังหวัดหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องดำเนินการแก้ไข
การดำเนินการดังกล่าว ถือเป็นส่วนหนึ่งในการขับเคลื่อนบันทึกข้อตกลงการปฏิบัติงานร่วมกันในการป้องกันและแก้ไขปัญหาการทุจริตประพฤติมิชอบในส่วนราชการและหน่วยงานของรัฐ ระหว่างสำนักงาน ป.ป.ช. และสำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี โดยเฉพาะในประเด็นการเสริมสร้างธรรมาภิบาลของหน่วยงานรัฐในจังหวัดโดยมุ่งหวังให้ลดปัญหาการทุจริตประพฤติมิชอบอย่างมีนัยสำคัญ ผ่านกลไกคณะกรรมการธรรมาภิบาลจังหวัด (ก.ธ.จ.) ในประเด็นการเสริมสร้างธรรมาภิบาลภาครัฐของหน่วยงานบริการด้านที่ดินและด้านสาธารณสุข โดยมีพื้นที่นำร่อง 10 จังหวัด ได้แก่ ชุมพร สุราษฎร์ธานี นครศรีธรรมราช สตูล ตรัง อุดรธานี ตาก สุโขทัย นครสวรรค์ และอุทัยธานี
ทั้งนี้ ในการการเสริมสร้างธรรมาภิบาลภาครัฐของหน่วยงานบริการด้านที่ดินและด้านสาธารณสุข ก.ธ.จ. จะมีส่วนร่วมในการให้ข้อเสนอแนะที่มีต่อการให้บริการของหน่วยงานดังกล่าว ผ่านแบบสอดส่องการดำเนินการตามหลักการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี ที่มุ่งเน้นการเสริมสร้างธรรมาภิบาลของงานบริการภาครัฐ ตามระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยคณะกรรมการธรรมาภิบาลจังหวัด พ.ศ. 2552 และที่แก้ไขเพิ่มเติม 7 ด้าน ได้แก่
- ปฏิบัติภารกิจให้เป็นไปตามกฎหมายเพื่อรักษาประโยชน์ส่วนรวม ตลอดจนไม่ละเมิดสิทธิและเสรีภาพของประชาชน
- ปฏิบัติภารกิจเพื่ออำนวยความสะดวก ให้บริการ และสนองความต้องการของประชาชน
- ปฏิบัติภารกิจเพื่อประโยชน์สุขของประชาชน
- ปฏิบัติภารกิจให้เกิดผลสัมฤทธิ์ มีประสิทธิภาพและมีความคุ้มค่า
- ปฏิบัติภารกิจโดยไม่มีขั้นตอนการปฏิบัติงานเกินความจำเป็น ให้ทันต่อสถานการณ์โดยเฉพาะในเรื่องที่เป็นความเดือดร้อนและทุกข์ยากของประชาชน
- ปฏิบัติภารกิจโดยยึดหลักการมีส่วนร่วมของประชาชนและการเปิดเผยข้อมูลอย่างโปร่งใส
- ปฏิบัติภารกิจโดยมีการติดตาม ตรวจสอบ และประเมินผล การปฏิบัติงานสม่ำเสมอ
และเผยแพร่ต่อสาธารณะ
ซึ่งที่ผ่านมา สำนักงาน ป.ป.ช. ผู้ตรวจราชการสำนักนายกรัฐมนตรี คณะกรรมการธรรมาภิบาลจังหวัด (ก.ธ.จ.) และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในพื้นที่ ได้ปูพรม ร่วมสอดส่องธรรมาภิบาลหน่วยงานบริการด้านที่ดินและสาธารณสุข หน่วยงานเป้าหมาย ไปแล้วดังนี้
- จังหวัดชุมพร ได้แก่ สำนักงานที่ดินจังหวัดชุมพร สาขาหลังสวน และโรงพยาบาลหลังสวน
- จังหวัดสตูล ได้แก่ สำนักงานที่ดินจังหวัดสตูล สาขาละงู และโรงพยาบาลละงู
- จังหวัดตรัง ได้แก่ สำนักงานที่ดินจังหวัดตรัง และโรงพยาบาลตรัง
- จังหวัดอุดรธานี ได้แก่ โรงพยาบาลอุดรธานี
- จังหวัดอุทัยธานี ได้แก่สำนักงานดินจังหวัดอุทัยธานี และโรงพยาบาลอุทัยธานี
การดำเนินการดังกล่าว มีข้อสังเกตที่น่าสนใจพบว่า
หน่วยงานบริการด้านที่ดิน
ที่ผ่านมากรมที่ดินได้พัฒนา ระบบ e-QLands ระบบจองคิวจดทะเบียนสิทธิ และนิติกรรมและคิวรังวัดล่วงหน้า สามารถอำนวยความสะดวกให้ประชาชน จองคิวล่วงหน้า เพื่อยื่นคำขอจดทะเบียนและรังวัด ณ สำนักงานที่ดินได้ทั่วประเทศ ช่วยให้ประชาชนมีความสะดวกและง่ายมากขึ้น และช่วยลดเวลาการรอคอยในสำนักงานที่ดินในพื้นที่ได้ด้วย และแม้จะลดระยะเวลาการรอคอยได้ แต่ในบางกระบวนงานยังมีข้อจำกัด เช่น การรังวัด ซึ่งยังมีโอกาสในการพัฒนาและป้องกันมิให้เกิดการทุจริต อาทิ ระยะเวลารอคิวรังวัดที่ยาวนาน บางแห่งมากถึง 3-4 เดือน หรือมากกว่านั้น อาจก่อให้เกิดความเสี่ยงต่อการแสวงหาประโยชน์โดยมิชอบ หรือการเรียกรับผลประโยชน์ตอบแทนเพื่อแลกกับการได้รับบริการที่รวดเร็วขึ้น หรือความเสี่ยงอื่น ๆ โดยเฉพาะการรังวัดออกโฉนดทับซ้อนที่ดินสาธารณะหรือป่าไม้ การปักหมุด/พิกัด คลาดเคลื่อน การรับรองแนวเขตเท็จ ซึ่งกรมที่ดินได้ให้ความสำคัญและเฝ้าระวัง และกำหนดมาตรการในการป้องกันความเสี่ยงการทุจริตในทุกพื้นที่อย่างเคร่งครัด พร้อมสร้างวัฒนธรรม No Gift Policy การไม่รับของขวัญและของกำนัล ทุกชนิด ทั้งขณะ ก่อน และหลัง การปฏิบัติหน้าที่
หน่วยงานบริการด้านสาธารณสุข
มีข้อค้นพบที่น่าสนใจ เนื่องจากสำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข ได้นำกรอบการประเมินคุณธรรมและความโปร่งใสหรือ ITA ไปประยุกต์สู่การพัฒนาหน่วยบริการสาธารณสุข ทั้งในระดับจังหวัด ระดับอำเภอ และในระดับพื้นที่ ทั่วประเทศ ทำให้เกิดการวางรากฐาน การพัฒนาคุณภาพการให้บริการ และกระบวนการเสริมสริมสร้างธรรมาภิบาลทางการแพทย์และการป้องกันการทุจริตในหลายมิติ อาทิ การประกาศสิทธิของผู้ป่วย การจัดสภาพแวดล้อม และพัฒนาการให้บริการและอำนวยความสะดวก การตรวจสอบภายใน โดยเฉพาะด้านความโปร่งใสทางการคลังและพัสดุ การจัดซื้อยา และเวชภัณฑ์ และการเปิดเผยข้อมูลที่เกี่ยวข้อง อีกทั้งยังใช้สื่อสังคมออนไลน์ มาเป็นกลไกจุดเชื่อมและสร้างการมีส่วนร่วม ระหว่างประชาชนผู้มารับบริการ แจ้งข้อร้องเรียน ความเดือดร้อน ความไม่โปร่งใส พฤติกรรมเชิงลบของเจ้าหน้าที่ และการให้ข้อเสนอแนะต่อการให้บริการ ส่งตรงต่อผู้บริหารและฝ่ายอำนวยการ พร้อมตอบสนองต่อทุกข้อร้องเรียนอย่างเร่งด่วน
อย่างไรก็ตาม ยังพบว่า หน่วยงานให้บริการสาธารณสุขขนาดเล็ก ยังมีข้อจำกัดในด้านบุคลากรไม่เพียงพอ ระบบนัดหมายและคิวมีที่อาจจะยังไม่เป็นไปตามมาตรฐาน อาจส่งผลต่อการเลือกปฏิบัติหรือเกิดการให้สิทธิพิเศษแก่บุคคลบางกลุ่ม เวชภัณฑ์และยาไม่เพียงพอ ยังมีความเสี่ยงต่อการจัดสรรทรัพยากรที่ไม่เป็นธรรม ระบบดิจิทัลยังไม่ครอบคลุม ตรวจสอบย้อนกลับได้ยาก เพิ่มโอกาสการใช้ดุลพินิจ
ทั้งนี้ การดำเนินการดังกล่าว สำนักงาน ป.ป.ช. และสำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี จะได้ร่วมกันสรุปบทเรียนที่ได้จากการลงพื้นที่สอดส่อง เพื่อร่วมจัดทำข้อเสนอแนะทั้งระดับโนบายและระดับปฏิบัติเสนอต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้องให้พัฒนาและส่งเสริมธรรมาภิบาล และป้องกันการทุจริตอย่างเป็นรูปธรรมต่อไป
Related
